شمس الدين حافظ
901
ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى )
. . . نسيم وصل تو كو ؟ تا كه جامه پاره كنم . ظهير الدين فاريابى . اين بيت در حافظ ق غ نيست و ليكن در نسخهء 805 هجرى ضبط شده است . الف - « . . . كه حكم بر فلك و . . . » در حافظ قزوينى و نسخى ديگر : « . . . كه ناز بر فلك و حكم بر ستاره كنم . » : - ب - جامع نسخ حافظ ( در جستجوى حافظ صحيح - كتاب اول ) از انتشارات سال 1347 ه . ش . دانشگاه شيراز ، ص 417 ، سطر 11 . ( همچنين ) : نسخهء حافظ خطى به تاريخ 849 ه . ق . ( پنجاه و هشت سال پس از وفات حافظ ) كه نسخهايست معتبر و متعلق به استاد مسعود فرزاد ( و ، نيز ) نسخهء محمود مصباح : « . . . كه حكم بر فلك و ناز . . . » . : - ج - . . . « آيا « كه حكم بر فلك و ناز بر ستاره كنم » قشنگتر نيست ؟ » . ( سيد محمد على جمالزاده ، از كتاب ياد و يادبود « دكتر باستانى پاريزى » ، انتشارات علمى - زمستان 1365 تهران - ص 45 قطع رحلى ) . حافظ قزوينى - غنى : « مرا كه نيست ره و رسم لقمهپرهيزى » ! چرا ملامت رند شرابخواره كنم » . ( پرهيز از « لقمهء حرام » مىتوان گفت ، امّا « پرهيز از لقمه » ! منجر به گرسنگى مىشود و سپس مرگ در پى دارد ، بنابراين به كار بردن آن در اينجا صحيح نمىباشد . ) الف - « ندانم كجا ديدهام در كتاب » كه نوشته شده بود : « مرا كه نيست ره و رسم باده پرهيزى » كه اين واژه در اينجا درست به كار رفته است و تصور مىرود نويسندهء نسخهء خطى اشعار حافظ كه از نسخهء ديگرى استنساخ مىكرده به جاى كلمهء « باده » اشتباهى « لقمه » نوشته است . و اين امر بعيد نيست به دليل آنكه نسخهنويسان خوشخط ، زياد مرتكب اين گونه اشتباهات شدهاند . ب - بيتى كه در بالا نقل شد : نه قاضيم نه مدرس نه . . . در نسخ معرفت شيراز مطبعهء سعادت . حافظ قدسى . اولين مجلد حافظ فرزاد . - در